Vẫn chưa thấy hồi kết

Thứ sáu - 14/06/2019 20:46
Tháng 7.2018, Cty CP Đường Bình Định (BISUCO) ra thông báo tạm ngừng hoạt động. Trước đó 2 tháng, vị giám đốc Ấn Độ lặng lẽ rời nhà máy, theo chân Chủ tịch HĐQT và là đại diện theo pháp luật Arunachalam Nanda Kumar. 327 lao động bị đẩy ra đường. Hành trình đòi quyền lợi của họ đến nay vẫn chưa thấy hồi kết.

Anh Đặng Ngọc Nhuận và người bạn đồng cảnh ngộ Nguyễn Thị Bích Liên. Giờ cuộc gặp nào cũng ngập tràn than thở. Ảnh: X.N

Kỳ 1: Thảm nạn “đắm tàu”

Ông Trần Văn Đồng - Chủ tịch CĐCS BISUCO - ví hiện trạng doanh nghiệp như tàu đắm giữa dòng. CNLĐ cùng gia đình họ sau một đêm bỗng chới với, không nơi nương tựa.

Có quê mà không thể về

Văn Thị Như Tuyết vốn là nhân viên tổ đóng bao. Ngày của chị bắt đầu từ 2 giờ sáng, cho thúng xôi lê la rìa chợ Sạn, trước cổng Cty. Bữa đắt hàng, chị kiếm được 70.000 - 80.000 đồng. Hôm nào ế, cả nhà đành ăn xôi trừ bữa. Chồng chị, đồng nghiệp cũ, hen suyễn nặng vẫn phải lao lực đi sớm về khuya, cố bám chỗ làm thời vụ trong một xưởng gỗ thuộc khu công nghiệp Long Mỹ (Quy Nhơn), cách nhà 50km. “Ho hen như ông ấy, lẽ ra phải tránh ồn ào, bụi bặm. Nhưng không làm, lấy gì nuôi 3 đứa con tuổi ăn, tuổi học”, chị Tuyết giải thích.

Sát vách nhà chị Tuyết trong khu tập thể tàn tạ, dột nát của BISUCO là chị Hoàng Thị Phượng - cựu nhân viên văn thư-thống kê lao động, Phòng Kỹ thuật. 13 năm, một nách 2 con sau cái chết vì tai nạn của chồng, chị Phượng phải chống chọi thường xuyên với chứng thiếu máu, đau tim, nhức đầu, hoa mắt. Không có khả năng lao động ngoài trời, chị cầm cự mưu sinh bằng khoản tiền công 7.000 đồng/tấm thiệp giấy xoắn cho một cơ sở xuất khẩu. Chị nói: “Cộng dồn mỗi tháng được khoảng 1,5 - 1,8 triệu đồng. Thiếu đủ gì cũng gói ghém bấy nhiêu”.

Thành quả cặm cụi mỏi cổ đau lưng sáng chiều của người phụ nữ góa bụa 46 tuổi, khuôn mặt tái xanh, hốc hác, thực ra chỉ đủ co kéo cho 2 nhân khẩu. “Đứa con gái đầu học đại học ngoài Huế, nội ngoại hai bên phải chung tay lo học phí. Tiền ăn, tiền trọ, cháu đi làm thêm, tự trang trải”, bà mẹ xót xa.

Nhà máy đóng cửa, vợ chồng Đặng Ngọc Nhuận (Đồng Hới, Quảng Bình) - Nguyễn Thị Sĩ (Anh Sơn, Nghệ An) sống lay lắt nhờ những đồng tiền dành dụm sau 22 năm làm lụng vất vả. Cả hai thuộc lớp đầu quân sớm nhất vào BISUCO. Tháng 12.2018, anh Nhuận mới tìm được việc làm tại một dự án điện mặt trời ở Cư Jút, Đắk Nông. Mang vác vật tư, đào đất, kéo dây, đấu nối đường điện… “việc đến tay là làm tuốt”. Tiền công trừ tiền ăn, xăng xe di chuyển còn lại 200.000 đồng/ngày. Ổn định 3 tháng đầu, về sau, công việc phập phù bữa có bữa không.

Hôm chúng tôi ghé thăm, anh Nhuận đang chuẩn bị lên đường vào Nha Trang, chạy theo một dự án mới. Chị Sĩ thì thất nghiệp từ đầu tới cuối. Chị Sĩ cay đắng: “Có quê mà chẳng dám về. Nhiều lúc muốn vứt bỏ hết, làm lại từ đầu. Nhưng rồi nghĩ, mặt mũi nào “hồi hương” tay trắng, tiếp tục làm khổ cha, khổ mẹ…”.

Theo ông Trần Văn Đồng, chỉ có 20% người lao động BISUCO tìm được việc làm mới: “Số ở độ tuổi ngoài 40 rất khó thoát cảnh ăn chực nằm chờ. Nhiều gia đình ly tán, xẻ đàn tan nghé”.

Lãi lớn vẫn nợ như chúa Chổm

Cty Đường Bình Định thành lập năm 1995 theo Quyết định số 387/QĐ-UB của UBND tỉnh Bình Định, trụ sở chính tại Km52, quốc lộ 19, xã Tây Giang, huyện Tây Sơn. Năm 2003, Cty chuyển thành doanh nghiệp cổ phần, vốn điều lệ 34 tỉ đồng. Năm 2006, hơn 90% cổ phần BISUCO được Tập đoàn Anagar Juna (Ấn Độ) mua lại với giá 93 tỉ đồng. Ông Phạm Ngọc Chơn - Trưởng phòng Tổng hợp - cho biết: Giai đoạn 2006 - 2018, báo cáo quyết toán thể hiện Cty liên tục có lãi, trừ năm 2009. Năm 2011, lãi thậm chí lên tới 200 tỉ đồng.

Kinh doanh hiệu quả nhưng nhóm chủ Ấn Độ liên tục đẩy doanh nghiệp vào vùng xoáy khủng hoảng. Tháng 4.2014, BISUCO bị thương lái, nông dân ồ ạt phong tỏa, đòi 46 tỉ đồng tiền mía nguyên liệu. Vụ việc căng thẳng đến mức UBND tỉnh Bình Định phải kiến nghị Bộ Ngoại giao làm việc với Đại sứ quán Ấn Độ, nhờ can thiệp. Năm 2016, BISUCO bị Cục Thuế Bình Định phong tỏa tài khoản, đình chỉ hóa đơn 1 năm do dây dưa không chấp hành nghĩa vụ nộp ngân sách 15,2 tỉ đồng.

Đầu năm 2018, quan hệ lao động lại dậy sóng bởi tình trạng nợ BHXH, nợ lương, nợ phụ cấp độc hại, thêm giờ, làm thay, nghỉ vụ… Đến nay, nợ thuế BISUCO vọt lên 24 tỉ đồng. Nợ người lao động, theo số liệu mới cập nhật của Ban Chấp hành CĐCS là 19,05 tỉ đồng, gồm lương, phụ cấp từ tháng 7.2018 - 4.2019 (2,98 tỉ đồng); nợ BHXH Tây Sơn 6,68 tỉ đồng; trợ cấp mất việc (9,26 tỉ đồng)…

Đường đi của dòng tiền BISUCO là một “vùng tối” đầy nghi hoặc. Giữa đỉnh điểm khủng hoảng nợ nguyên liệu hồi năm 2014, lãnh đạo BISUCO chống chế rằng đã dốc hết cho mục tiêu đầu tư mở rộng nhà máy. Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Hồ Quốc Dũng thì thông tin: Tiền lãi từ mía đường Bình Định bị nhà đầu tư dịch chuyển sang những địa chỉ khác, cũng của Tập đoàn Anagar Juna…

XUÂN NHÀN

Nguồn tin: www.baomoi.com

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây